Tiếng Anh

Mệnh đề quan hệ: chọn đúng đại từ quan hệ, biết khi nào không dùng “that” và cách rút gọn

Cập nhật 29/10/2026 · 8 phút đọc

Ý chính

  • Đại từ quan hệ được chọn theo danh từ đứng trước và vai trò của nó trong mệnh đề: người hay vật, chủ ngữ, tân ngữ hay sở hữu.
  • Sau dấu phẩy (mệnh đề không xác định) không dùng that; dùng who, whom hoặc which.
  • Khi giới từ đứng trước đại từ quan hệ, chỉ dùng whom (người) hoặc which (vật), không dùng that hay who.
  • Mệnh đề quan hệ có thể rút gọn: nghĩa chủ động dùng V-ing, nghĩa bị động dùng V3.

Chọn đại từ quan hệ: hỏi hai câu

Mệnh đề quan hệ bổ sung thông tin cho một danh từ đứng ngay trước nó. Để chọn đúng từ nối, hãy hỏi hai câu: danh từ đó là người, vật, nơi chốn hay thời gian? Và trong mệnh đề phía sau, nó đóng vai chủ ngữ, tân ngữ hay chủ sở hữu?

TừThay choVí dụ
whongười, làm chủ ngữ (văn nói cũng dùng làm tân ngữ)The girl who sits next to me is from Can Tho.
whomngười, làm tân ngữ hoặc sau giới từThe man whom we met was a doctor.
whichvật, sự việcThe book which I borrowed is overdue.
thatngười hoặc vật, chỉ trong mệnh đề xác địnhThe phone that I bought broke.
whosesở hữu (của người hoặc vật), luôn có danh từ theo sauThe boy whose bike was stolen cried.
wherenơi chốn (= in/at which)This is the town where I grew up.
whenthời gian (= on/in which)I remember the day when we met.
Bảng chọn nhanh

Dấu hiệu của whose: ngay sau chỗ trống là một danh từ không có mạo từ (whose car, whose roof), và danh từ đó thuộc về danh từ phía trước.

Ví dụ 1

The woman ___ car was stolen last night reported it to the police this morning.

  • A. who
  • B. whom
  • C. whose
  • D. which
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C. whose

Hay chọn nhầm A: Thấy “The woman” là người nên chọn ngay who. Nhưng sau chỗ trống là danh từ “car” không có mạo từ: chiếc xe của người phụ nữ, tức quan hệ sở hữu.

  1. Sau chỗ trống là danh từ “car” đứng trần, không có a/the.
  2. Ý câu: chiếc xe của người phụ nữ bị lấy cắp. Đây là quan hệ sở hữu.
  3. Đại từ quan hệ chỉ sở hữu là whose. Nếu dùng who, câu thành “who car was stolen”, sai ngữ pháp.

Mệnh đề xác định và không xác định: dấu phẩy thay đổi tất cả

Mệnh đề xác định cho biết ta đang nói về người hay vật nào; bỏ đi thì câu mất nghĩa. Nó không có dấu phẩy, và dùng được that. Mệnh đề không xác định chỉ thêm thông tin phụ về một đối tượng đã rõ (tên riêng, “my mother”, “this city”); nó nằm giữa hai dấu phẩy và không bao giờ dùng that.

  • Xác định: “The students who/that passed the test will join the team.” (chỉ những học sinh đã đậu)
  • Không xác định: “My father, who works in a hospital, rarely gets home before 8 p.m.” (bố chỉ có một, mệnh đề chỉ thêm thông tin)
  • Trong mệnh đề xác định, đại từ làm tân ngữ có thể lược bỏ: “The phone (that) I bought broke.” Trong mệnh đề không xác định thì không lược được.

Ví dụ 2

My grandfather, ___ turns 80 this year, still goes swimming every morning.

  • A. that
  • B. who
  • C. whom
  • D. which
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B. who

Hay chọn nhầm A: “That” thay được cho người, nên nhiều bạn chọn. Nhưng mệnh đề nằm giữa hai dấu phẩy (không xác định), và sau dấu phẩy không dùng that.

  1. “My grandfather” là một người cụ thể, đã xác định; mệnh đề nằm giữa hai dấu phẩy, tức là mệnh đề không xác định. Loại A.
  2. Chỗ trống làm chủ ngữ của “turns”, nên cần đại từ chủ ngữ chỉ người. Loại C (whom là tân ngữ).
  3. Which chỉ vật, loại D. Đáp án: who.

Giới từ + whom / which

Trong văn viết trang trọng, giới từ có thể chuyển lên trước đại từ quan hệ: “the house which I grew up in” thành “the house in which I grew up”. Khi đó chỉ có hai lựa chọn: whom cho người, which cho vật. Không viết “in that”, “with who”.

Ví dụ 3

The house in ___ I grew up was sold to a young couple last year.

  • A. that
  • B. which
  • C. where
  • D. whom
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B. which

Hay chọn nhầm C: Thấy “house” là nơi chốn nên chọn where. Nhưng đã có giới từ “in” đứng trước chỗ trống, mà sau giới từ chỉ dùng which hoặc whom.

  1. Chỗ trống đứng ngay sau giới từ “in”, nên chỉ có thể là which (vật) hoặc whom (người). Loại A và C.
  2. “The house” là vật, loại D.
  3. Đáp án: in which (= where). Kiểm tra: “I grew up in the house” là câu đúng.

Rút gọn mệnh đề quan hệ: V-ing hay V3

Khi đại từ quan hệ làm chủ ngữ, ta có thể bỏ đại từ và trợ động từ. Chọn dạng rút gọn theo nghĩa chủ động hay bị động của danh từ đứng trước:

  • Chủ động → V-ing: “The man who is standing at the door” → “The man standing at the door”.
  • Bị động → V3: “The letters which were written by my grandmother” → “The letters written by my grandmother”.
  • Sau the first, the last, the only, hoặc so sánh nhất, thường rút gọn bằng to V: “She was the first student to finish the test.”

Ví dụ 4

The bridge ___ in 1890 is still used by thousands of people every day.

  • A. building
  • B. built
  • C. was built
  • D. which built
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B. built

Hay chọn nhầm A: Chọn V-ing vì quen “rút gọn là thêm -ing”. Cây cầu không tự xây; nó được xây, nên nghĩa bị động dùng V3.

  1. Câu đã có động từ chính “is still used”, nên chỗ trống chỉ có thể là một mệnh đề quan hệ rút gọn. Loại C (thêm động từ chính thứ hai).
  2. Cây cầu được xây (bị động): đầy đủ là “which was built in 1890”.
  3. Rút gọn bị động dùng V3: built. D sai vì “which built” là chủ động, nghĩa là cây cầu xây một thứ gì đó.

Mệnh đề quan hệ trong câu dài và bài đọc

Mệnh đề quan hệ thường chen giữa chủ ngữ và động từ, khiến câu hỏi hòa hợp chủ ngữ khó hơn: “The students who live near the river are …”. Hãy đóng ngoặc mệnh đề quan hệ, tìm chủ ngữ thật, rồi chia động từ như trong bài thì động từ và hòa hợp chủ ngữ.

Trong bài đọc, câu hỏi “which/who refers to …” cũng dựa trên quy tắc này: đại từ quan hệ thay cho danh từ đứng ngay trước nó. Kỹ năng tìm từ được thay thế được luyện kỹ ở bài đọc hiểu tiếng Anh.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào được bỏ đại từ quan hệ?

Khi đại từ làm tân ngữ trong mệnh đề xác định: “The film (that) we watched was long.” Không bỏ được khi nó làm chủ ngữ (trừ khi rút gọn thành V-ing/V3) hoặc khi mệnh đề có dấu phẩy.

“Who” làm tân ngữ có sai không?

Trong văn nói, “the man who we met” rất phổ biến. Sau giới từ thì bắt buộc dùng whom (“to whom”), và trong bài thi, whom là lựa chọn an toàn cho tân ngữ chỉ người.

Làm sao biết mình hay sai dạng mệnh đề quan hệ?

Làm bài chẩn đoán 16 câu miễn phí: Hết Sai cho bạn thấy dạng câu bạn làm sai, lời giải từng câu và gợi ý buổi luyện tiếp theo.

Việc nên làm tiếp

Biết mình đang sai ở đâu sau 16 câu

Làm bài chẩn đoán 16 câu trên cả 4 phần V-ACT, khoảng 10–15 phút. Hết Sai chỉ ra phần nên luyện trước và ghi nhớ những câu bạn làm sai để ôn lại đúng chỗ.

Làm bài chẩn đoán →

Miễn phí · không cần tài khoản · làm dở vẫn được lưu

Bài và ví dụ được Hết Sai nghiên cứu, biên soạn theo các dạng câu của cấu trúc V-ACT đã công bố; đáp án và lời giải được kiểm tra qua nhiều vòng. Nội dung được cập nhật khi ĐHQG-HCM công bố thông tin cho kỳ thi 2027.